RPO: Kabul edilebilir veri kaybı aralığı
RPO (Recovery Point Objective), kesinti sonrasında verinin hangi zamana kadar geri getirilebilmesi gerektiğini ifade eder. Örneğin bir uygulama için RPO 30 dakika belirlenmişse iş birimi en fazla yaklaşık 30 dakikalık veri kaybını kabul edebileceğini belirtmiş olur.
RPO hedefi yedekleme sıklığıyla ilişkilidir; ancak yedekleme işinin ne kadar sürede tamamlandığı, replikasyon gecikmesi ve veri tutarlılığı da hesaba katılmalıdır. Sık yedekleme, geri yükleme testi yapılmıyorsa tek başına hedefin sağlandığını kanıtlamaz.
RTO: Hizmetin geri dönüş süresi
RTO (Recovery Time Objective), bir sistem veya hizmetin kabul edilemez etki oluşmadan önce ne kadar süre içinde geri döndürülmesi gerektiğini belirtir. Bu süre yalnızca sunucunun açılmasını değil; veri tabanı, kimlik doğrulama, ağ, DNS, uygulama ve kullanıcı erişiminin çalışır hale gelmesini de kapsayabilir.
Kısa RTO daha hızlı kurtarma altyapısı, yedekli sistem veya hazır alternatif kaynak gerektirebilir. Bu nedenle hedefler teknik ekip tarafından değil, hizmet sahipleri ve iş birimleriyle birlikte belirlenmelidir.
İş etki analizi ve önceliklendirme
Tüm sistemlerin aynı RPO ve RTO değerine ihtiyacı yoktur. Satış sistemi, muhasebe, dosya paylaşımı, e-posta ve raporlama uygulamalarının kesinti etkileri farklı olabilir. İş etki analizi hangi süreçlerin önce kurtarılacağını ortaya koyar.
Bağımlılıkları da listeleyin. Uygulama sunucusu geri dönse bile DNS, dizin hizmeti, internet bağlantısı veya lisans sunucusu çalışmıyorsa kullanıcı hizmete erişemeyebilir.
Yedekleme, replikasyon ve kurtarma planı
Yedekleme, önceki bir veri durumuna dönmek için; replikasyon ise verinin başka bir sisteme kopyalanması ve hizmet sürekliliğini desteklemek için kullanılabilir. Replikasyon hatalı silme veya fidye yazılımı gibi olayları hedef sisteme de taşıyabileceğinden tek başına yedekleme yerine geçmez.
RPO ve RTO hedeflerine göre yedekleme sıklığı, saklama süresi, farklı lokasyon, çevrimdışı veya değiştirilemez kopyalar ve geri yükleme yöntemi tasarlanmalıdır. Kurtarma süresine donanım temini, ağ kurulumu ve kullanıcı doğrulaması da eklenmelidir.
Hedeflerin test edilmesi ve raporlanması
Belirli aralıklarla dosya, sanal makine, uygulama ve tüm lokasyon kurtarma senaryolarını test edin. Testte gerçek geri yükleme süresini, elde edilen veri noktasını, eksik bağımlılıkları ve manuel müdahale ihtiyacını kaydedin.
Gerçek test sonucu hedefi karşılamıyorsa yedekleme altyapısı, kapasite, süreç veya hedefin kendisi yeniden değerlendirilmelidir. RPO/RTO değerleri yalnızca ihale dokümanında kalan rakamlar olmamalı; işletme tarafından ölçülmelidir.
Sıkça sorulan sorular
RPO ile RTO arasındaki fark nedir?
RPO kabul edilebilir veri kaybı noktasını, RTO ise hizmetin kabul edilebilir kesinti süresi içinde yeniden çalışır hale gelmesini ifade eder.
Yedekleme sıklığı RPO ile aynı şey midir?
Aynı değildir. Yedekleme aralığı RPO hedefini destekler; ancak tamamlanma süresi, başarısız işler, veri tutarlılığı ve geri yükleme testi de dikkate alınmalıdır.
Replikasyon yedeklemenin yerini tutar mı?
Tek başına tutmaz. Silme, bozulma veya fidye yazılımı gibi olaylar replike edilebilir. Ayrı saklanan ve geri yüklemesi test edilen yedekler gerekir.